In een handvaardigheidsopleiding komen vier lasprocessen aan bod: MAG, MIG, TIG en BMBE lassen. Dit zijn de vier standaardlasprocessen waarop de NIL-erkende handvaardigheidsopleidingen in Nederland zijn gebaseerd. Welk proces jij of je medewerker volgt, hangt af van de sector, het materiaal en het gewenste kwalificatieniveau. In dit artikel leggen we per lasproces uit wat het inhoudt, wanneer het relevant is en hoe het examen eruitziet.
Wat is het verschil tussen MAG, MIG, TIG en BMBE lassen?
MAG, MIG, TIG en BMBE zijn vier verschillende lasprocessen die elk een eigen techniek, toepassing en materiaalgeschiktheid hebben. Het grootste verschil zit in de manier waarop de lasboog wordt beschermd en welk materiaal je ermee kunt lassen. Hieronder zie je de kern van elk proces in één oogopslag.
- MAG lassen (Metal Active Gas) gebruikt een actief beschermgas, meestal een mengsel van argon en CO2. Dit proces is snel, veelzijdig en wordt veel toegepast voor het lassen van constructiestaal. Het is het meest gebruikte lasproces in de industrie.
- MIG lassen (Metal Inert Gas) lijkt sterk op MAG, maar gebruikt een inert gas zoals puur argon. Daardoor is het beter geschikt voor niet-ijzerhoudende metalen zoals aluminium en roestvrij staal.
- TIG lassen (Tungsten Inert Gas) is een precisiemethode waarbij een niet-verbruikbare wolfraamelektrode de lasboog vormt. TIG geeft een hoge naadkwaliteit en wordt ingezet voor dunne materialen en veeleisende toepassingen zoals in de food-industrie of petrochemie.
- BMBE lassen (Beklede Metalen Boog Elektrode) is het klassieke handlassen met een beklede elektrode. Het is robuust, werkt ook in moeilijke omstandigheden en is nog altijd relevant voor reparatiewerk en buitentoepassingen.
Elk proces stelt andere eisen aan de lasser. TIG vraagt om de meeste handigheid en geduld, terwijl MAG en BMBE sneller aan te leren zijn maar ook vakmanschap vereisen om kwaliteitswerk te leveren.
Welke lasprocessen zijn verplicht voor een NIL-kwalificatie?
Voor een NIL-kwalificatie is er geen verplichting om alle vier de lasprocessen te beheersen. De kwalificatie is processpecifiek: je legt examen af voor het lasproces of de lasprocessen die relevant zijn voor jouw werk. De norm EN ISO 9606-1 bepaalt welke combinaties van proces, materiaal, lasnaadvorm en positie worden gekwalificeerd.
In de praktijk betekent dit dat een lasser die MAG lassen uitvoert op constructiestaal, een kwalificatie nodig heeft die dat specifieke proces en die materiaalgroep dekt. Wil je ook TIG lassen, dan heb je daarvoor een aparte kwalificatie nodig. Bij handvaardigheidsopleidingen kies je dus bewust welk lasproces of welke combinatie van lasprocessen je wilt kwalificeren, afgestemd op de projecteisen van je opdrachtgever of de normen waaronder je bedrijf werkt.
Twijfel je over welke kwalificaties verplicht zijn voor een bepaald project of klant? Dat is een veelgehoord vraagstuk. De kennisbank van het Lasinstituut biedt daarvoor nuttige achtergrondinformatie.
Hoe ziet een praktijkexamen per lasproces eruit?
Het praktijkexamen voor een NIL-kwalificatie bestaat uit het uitvoeren van een lasproef onder gecontroleerde omstandigheden. De lasser last een proefstuk volgens een voorgeschreven lasnaadvorm en positie, waarna het stuk wordt beoordeeld op visuele kwaliteit en eventueel destructief of niet-destructief wordt getest.
Per lasproces zijn er specifieke aandachtspunten:
- MAG en MIG: de beoordeling richt zich op naadgeometrie, spatvorming, doorlassing en uniformiteit van de naad.
- TIG: de nauwkeurigheid is hier extra belangrijk. De wortellas wordt nauwkeurig beoordeeld, zeker bij buislassen of dunne plaat.
- BMBE: de lasser moet aantonen dat hij elektrodewissel beheerst en een gelijkmatige naad kan leggen, ook in moeilijkere lasposities.
Goede voorbereiding maakt een groot verschil bij het examen. Dat is ook de reden waarom wij bij het Lasinstituut het hoogste slagingspercentage van Nederland hebben: onze docenten komen zelf uit het vak en als iets onduidelijk is, lopen ze de werkplaats in om het gewoon even voor te doen. Theorie en praktijk gaan bij ons hand in hand.
Voor welke sectoren is elk lasproces het meest relevant?
De keuze voor een lasproces hangt sterk af van de sector waarin je werkt. Elk proces heeft zijn eigen sterktes en sluit daardoor beter aan bij bepaalde toepassingen en materialen.
- MAG lassen is dominant in de staalconstructie, machinebouw en automotive. Snel, efficiënt en geschikt voor grote series.
- MIG lassen wordt veel gebruikt in de aluminiumverwerking, scheepsbouw en de productie van niet-ijzerhoudende constructies.
- TIG lassen is de standaard in de food-industrie, farmacie, petrochemie en bij dunwandige roestvrijstalen constructies waar hoge naadkwaliteit vereist is.
- BMBE lassen is nog steeds relevant in de offshore, pijpleidingbouw en bij reparatiewerk in het veld, waar draagbaarheid en robuustheid tellen.
Voor bedrijven die in meerdere sectoren actief zijn of diverse materialen verwerken, is het nuttig om lassers breed inzetbaar te maken door meerdere kwalificaties te halen.
Kan een lasser meerdere lasprocessen in één opleiding combineren?
Ja, het is mogelijk om meerdere lasprocessen te combineren binnen een opleidingstraject. In de praktijk worden MAG en MIG of MAG en BMBE regelmatig samen aangeboden, zodat een lasser in één periode meerdere kwalificaties kan behalen. Dit is efficiënt voor zowel de lasser als de werkgever.
Houd er wel rekening mee dat elk lasproces een eigen examen vereist en dus ook voldoende oefentijd vraagt. Het combineren van te veel processen tegelijk kan ten koste gaan van de kwaliteit van de voorbereiding. Een goede inschatting van het startniveau van de lasser helpt om de juiste combinatie te kiezen.
Bij onze lasopleidingen kun je in overleg een traject samenstellen dat aansluit bij de werkpraktijk van je medewerkers, inclusief de gewenste lasposities en materiaalgroepen.
Hoe het Lasinstituut helpt met de keuze voor het juiste lasproces
Wil je weten welke handvaardigheidsopleidingen het beste passen bij jouw team of bedrijf? Het Lasinstituut biedt het volledige spectrum aan lasprocessen op meerdere niveaus, met vestigingen in Utrecht, Sevenum, Sliedrecht en Breda. Wat ons onderscheidt:
- Hoogste slagingspercentage van Nederland, dankzij docenten die zelf uit de praktijk komen
- Opleidingen voor alle vier de lasprocessen: MAG, MIG, TIG en BMBE, afzonderlijk of gecombineerd
- Flexibele planning met dag- en avondopleidingen op meerdere locaties
- Gratis toegang tot de Lasinstituut Academy, het online leerportaal met studiemateriaal en oefentoetsen
- Begeleiding bij kwalificatie-eisen per norm, project of opdrachtgever
Bekijk het volledige overzicht van onze lasopleidingen of neem direct contact op om te bespreken welk traject het beste past bij jouw situatie.